osnące oczekiwania społeczne związane z jakością i zakresem usług publicznych świadczonych przez miasto powodują wzrost ich potrzeb finansowych, a włodarze stają przed dylematem, w jaki sposób je sfinansować, jak efektywnie prowadzić proces inwestycyjny i jak sprawnie zarządzać powstałą infrastrukturą, służącą świadczeniu tych usług.

Filozofia działania PPP

PPP jest jedną z możliwości rozwiązania tego dylematu. Na mocy umowy partner prywatny przejmuje odpowiedzialność za zapewnienie całości lub dużej części nakładów inwestycyjnych, definiuje się w niej również jakość i standard świadczonej usługi publicznej. Podmiot publiczny zachowuje zatem odpowiedzialność za warunki dostępu do danej usługi oraz jej jakość. Co ważne dla finansów lokalnych samorządów, odpowiednio ustrukturyzowane projekty PPP nie obciążają trzyletniego indywidualnego wskaźnika zadłużenia.

Zgodnie z polskimi regulacjami, elementem koniecznym umów o PPP jest długoletnie zarządzanie przez partnera prywatnego wybudowanym składnikiem infrastruktury. Pozwala to osiągnąć korzyści związane z całościowym podejściem do projektu: celem partnera prywatnego będzie zastosowanie najkorzystniejszych z punktu widzenia wysokości kosztów eksploatacji rozwiązań. To dlatego w całym cyklu życia projekty PPP przynoszą oszczędności rzędu 13-17 proc. (w porównaniu z wariantem tradycyjnym, czyli realizacją projektu przez sektor publiczny), mimo wyższych kosztów finansowania projektu.

PPP a smart cities

Nowoczesne technologie informacyjno-komunikacyjne służą zwiększeniu interaktywności i wydajności infrastruktury miejskiej, a także podniesieniu świadomości lokalnej społeczności. Smart cities powinny być przyjazne dla mieszkańców i dobrze zarządzane. PPP świetnie służy temu celowi – oparcie umów o PPP o jasno zdefiniowane oczekiwane rezultaty projektu sprzyja wprowadzaniu w sektorze publicznym zarządzania przez cele. Dodatkowo w przypadku zastosowania opłaty za dostępność1 można również z góry przewidzieć, jakie będą całkowite koszty utrzymania danego składnika infrastruktury i świadczenia z jego użyciem usługi publicznej. Korzyści ze współpracy w ramach PPP nie mają tylko charakteru fiskalnego, ale są związane z przeniesieniem dużej części ryzyka na partnera prywatnego i z możliwością sięgania po nowoczesne technologie, doświadczenie i umiejętności sektora prywatnego.

PPP w Polsce

W Polsce nadal pokutuje przekonanie o wyższości finansowania projektów ze środków UE nad PPP. Wynika to z postrzegania PPP wyłącznie jako metody finansowania inwestycji, a nie kompleksowego sposobu zarządzania projektem. Decyzja o wyborze modelu realizacji danej inwestycji powinna być poprzedzona wielowariantową analizą korzyści dla miasta. PPP jest wykorzystywane w projektach „inteligentnych”, miasta przygotowują też nowe projekty.

Polski rynek PPP jest jeszcze mało dojrzały, wiele postępowań jest unieważnianych. Z przeprowadzonego przez Centrum PPP badania unieważnionych postępowań PPP na koniec grudnia 2016 wynika, że 65 proc. z nich nie doczekało się realizacji w innej formule. Ze względu na stopień skomplikowania PPP, wymaga ono dobrego przygotowania merytorycznego i wsparcia JST przez administrację centralną (odpowiada za to Ministerstwo Rozwoju, prowadzące portal www.ppp.gov.pl).

1 Partner prywatny otrzymuje okresowe płatności od JST w zamian za zapewnienie usług o określonej jakości