Badanie Centrum PPP

Badanie Centrum PPP dotyczące przedsięwzięć inwestycyjnych planowanych do realizacji w formule PPP dobitnie pokazało, że partnerstwo publiczno-prywatne (PPP), zamiast pozytywną odpowiedzią na kombinację ograniczonych zasobów publicznych i rosnących oczekiwań społecznych, jest wciąż przez władze publiczne najczęściej traktowane jako ostatnia deska ratunku.

Okazało się, że w badanym¹ okresie 68 proc. wszczętych i później unieważnionych postępowań na wybór partnera prywatnego/koncesjonariusza nie doczekało się kontynuacji w innym modelu. A warto uzmysłowić sobie, że często były i są to inwestycje lokalne bardzo potrzebne i oczekiwane społecznie.

Najczęściej popełniane błędy w procesie przygotowania projektów PPP w Polsce

Badanie obejmowało analizę unieważnionych postępowań na wybór partnera prywatnego/koncesjonariusza w okresie od lutego 2009 (moment wejścia w życie ustawy o partnerstwie publiczno-prywatnym oraz ustawy o koncesji na roboty budowlane lub usługi) do końca lipca 2016 roku.

Brak rzetelnego przygotowania projektów PPP – „brak przeprowadzonych odpowiednich analiz przedrealizacyjnych czy też ignorowanie wyników przeprowadzonych analiz…”.

Nadmierne oczekiwania podmiotów publicznych w stosunku do partnerów prywatnych – „obarczanie maksymalnym ryzykiem przedsięwzięcia partnera prywatnego bez należytej kompensacji…”.

Brak korzystania z usług profesjonalnych, doświadczonych doradców zewnętrznych.

Źródło: na podstawie Raportu Najwyższej Izby Kontroli dot. PPP, 2013

Realizacja inwestycji w modelu PPP

Standardem powinno być, że to analizy przedrealizacyjne projektu wskazują najbardziej optymalną formułę jego realizacji i jeśli okaże się, że nie jest to PPP – projekt jest realizowany w innym modelu (np. modelu tradycyjnym). Niestety, jedynie co trzecie unieważnione postępowanie PPP/koncesyjne jest kontynuowane w modelu tradycyjnym, co dowodzi, że podmioty publiczne nie zawsze są należycie zdeterminowane, by daną inwestycję zrealizować.

Warto więc mając tę wiedzę skrupulatnie przygotowywać się do realizacji przedsięwzięcia inwestycyjnego w modelu PPP. Oczywiście wymaga to odpowiedniej wiedzy, wyobraźni i sporego doświadczenia. Obliguje to podmioty publiczne – zgodnie z rekomendacjami NIK – nie tylko do należytego przygotowania planowanego przedsięwzięcia, lecz również do odpowiedniej elastycznej postawy w trakcie rozmów z potencjalnymi partnerami prywatnymi, a także umiejętnego korzystania z doświadczonych doradców zewnętrznych.

Warto jest korzystać z formuły PPP jako efektywnego narzędzia dostarczania wysokiej jakości usług publicznych w dobie rosnących oczekiwań społecznych oraz ograniczonych zasobów budżetowych po stronie publicznej. Należy jednak rzetelnie i odpowiedzialnie przygotować się do procesu przygotowania projektu w modelu PPP, ponieważ w świetle dotychczasowych polskich doświadczeń PPP – dotyczących zwłaszcza losów unieważnionych postępowań – okazuje się, że rezygnacja z modelu PPP może finalnie skutkować przekreśleniem szans na realizację danego przedsięwzięcia inwestycyjnego w ogóle.

 

¹ Badanie obejmowało analizę unieważnionych postępowań na wybór partnera prywatnego/koncesjonariusza w okresie od lutego 2009 (moment wejścia w życie ustawy o partnerstwie publiczno-prywatnym oraz ustawy o koncesji na roboty budowlane lub usługi) do końca lipca 2016 roku.