la każdego użytkownika krajowej sieci drogowej powinno być oczywiste, że w przeciągu ostatnich lat stan krajowych dróg uległ znacznej poprawie. Mimo że wciąż podstawowa sieć drogowa posiada istotne luki, to są one konsekwentnie zapełniane. Można się spodziewać, że w perspektywie 10 lat wszystkie najważniejsze krajowe trasy będą kompletne. Plany polskich władz są bowiem ambitne. Zgodnie z aktualnym Programem Budowy Dróg Krajowych i Autostrad na lata 2014-2023 w tym okresie powstanie docelowo aż 3840 km dróg ekspresowych i autostrad oraz 57 obwodnic, o łącznej długości 452 km. Kolejne 250 km dróg ma ulec znacznej przebudowie.

Warto mieć jednak świadomość, że realizacja tych ambitnych planów będzie wymagała ogromnych, liczonych w dziesiątkach miliardów złotych środków oraz potężnej mobilizacji całej branży drogowej, która będzie musiała poradzić sobie z bezprecedensowym spiętrzeniem robót w latach 2018-2020. Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa w 2016 roku szacowała, że koszt budowy zapowiedzianych odcinków może sięgnąć prawie 200 mld złotych, czyli znacznie więcej niż założono w Programie przyjętym przez poprzednią ekipę w 2015 roku.

Czynniki które w największym stopniu zadecydują o jakość planowanych inwestycji drogowych oraz czasie ich realizacji można podzielić na te związane z obszarem regulacji i z jakością wykonania.

Pierwszy z obszarów obejmuje przepisy różnego szczebla, które regulują zasady przygotowywania i rozstrzygania przetargów drogowych, prowadzenie prac budowalnych oraz odbieranie ich przez inwestora. W tym drogowym systemie prawym panuje wciąż duży nieporządek. Poszczególne regulacje często sobie przeczą, zwierają nieprecyzyjne przepisy przejściowe, a cały system posiada wiele dziur i niejasności. W poprzedniej perspektywie finansowej stan ten doprowadził do licznych sporów między inwestorem, a wykonawcami, co skutkowało zrywaniem kontraktów, sporami sądowymi, a w konsekwencji prowadziło do opóźnień i upadłości wielu firm budowlanych.

Należy dożyć do tego, żeby powstał spójny system przepisów dla drogownictwa, który gwarantować będzie prawną stabilność i zwiększy bezpieczeństwo wszystkich stron uczestniczących w inwestycjach drogowych. Jednym z zadań Rady Ekspertów powstałej przy Ministerstwie Infrastruktury i Budownictwa, w której mam przywilej zasiadać, było m.in. pracowanie wzoru umowy na realizację zamówień publicznych w zakresie dróg oraz opracowanie tzw. pozacenowych kryteriów oceny ofert. Prace Rady Ekspertów są już mocno zaawansowane, ale to dopiero początek drogi w kierunku uspójnienia całego systemu przepisów dla drogownictwa.

Obszar jakości ma równie wielkie znaczenie. Warto mieć świadomość, że ogromny wysiłek finansowy, który ponosi państwo polskie, a pośrednio podatnicy w związku z realizowanym ambitnym programem budowy dróg, nie zakończy się wraz z oddaniem do użytku ostatniego odcinka zaplanowanej autostrady lub drogi ekspresowej. Nasze drogi mają nam służyć przez dziesięciolecia i każdego roku będą generowały koszty związane z ich bieżącym utrzymaniem, ale także koniecznymi naprawami. Dlatego ogromnie ważne jest to, żeby jakość i niezawodność powstających dziś dróg była możliwie wysoka.

Powinniśmy trzymać się pewnych rozwiązań asfaltowych.

Wszystkie argumenty merytoryczne przemawiają za tym, żeby postawić w większym stopniu na drogi asfaltowe. Są one nie tylko tańsze w budowie i utrzymaniu, ale, co nie mniej istotne, gwarantują odpowiednią jakość i niezawodność nawierzchni. Działające w naszym kraju firmy budowlane mają zdecydowanie większe doświadczenie w realizacji dróg asfaltowych. Zwrot w stronę asfaltową jest widoczny także w innych krajach, które często kojarzone są z drogami betonowymi. Dotyczy to także najbliższych nam geograficznie Niemiec i Czech, w których odchodzenie od betonu związane jest z licznymi przypadkami tzw. raka betonu. To zjawisko doprowadziło do zniszczenia długich odcinków betonowych autostrad narażając podatników na idące w setki milionów koszty nieplanowanych napraw i remontów. Ze względu na te zastrzeżenia i ryzyka powinniśmy trzymać się pewnych rozwiązań asfaltowych.