Praktycznie każda z istniejących i projektowanych dróg koliduje z siedliskami fauny, korytarzami ekologicznymi czy ostojami sieci Natura 2000. Kluczowe problemy mają znaczenie nawet w skali kontynentalnej – m.in. dla zachowania możliwości migracji dużych drapieżników czy utrzymania łączności ekologicznej między siedliskami Europy Środkowej. Według pobieżnych analiz tylko 20 najbardziej kolizyjnych odcinków istniejących dróg szybkiego ruchu przecina główne korytarze ekologiczne na długości aż 480 km, a przecież wiele inwestycji czeka jeszcze na realizację. Zastosowanie adekwatnych działań minimalizujących może rozwiązać większość konfliktów i umożliwić budowanie bezpiecznych dróg zarówno dla ludzi, jak i przyrody.

„Dobre praktyki” mile widziane

Analiza zrealizowanych odcinków wskazuje, że nie zawsze wysokie nakłady na ochronę środowiska przynoszą właściwe rezultaty. Dobrze realizowane inwestycje wymagają bowiem wykorzystania szerokiej wiedzy, wymiany doświadczeń i wdrażania „dobrych praktyk” – co nie zawsze ma miejsce. Widać to na przykładzie przejść dla zwierząt, gdzie popełniane błędy planistyczne i projektowe często ograniczają ich skuteczność. Polska jest obecnie liderem w budowie tych ważnych obiektów ekologicznych. Zaledwie w ciągu 5 lat udało się wdrożyć optymalne rozwiązania (o europejskich standardach) dla górnych przejść dla zwierząt nad drogami – to ważny, wspólny sukces przyrodników i drogowców. Niestety od kilkunastu lat najprostsze działania – takie jak np. budowa płotków ochronnych dla płazów – stanowią nierozwiązany problem, powodując powszechne konflikty przyrodnicze – od autostrad po drogi gminne. Doświadczenie wskazuje więc, że najlepiej zaprojektowane odcinki dróg powstają przy partnerskiej współpracy i międzysektorowym dialogu.

Rozwiązania „Drogi życia”

Stowarzyszenie Pracownia na rzecz Wszystkich realizuje obecnie projekt „Drogi życia – ochrona korytarzy ekologicznych dla ludzi i przyrody”. Celem projektu jest wdrażanie optymalnych rozwiązań ograniczających negatywne oddziaływanie dróg i wspieranie podmiotów odpowiedzialnych za planowanie, projektowanie i budowę dróg. Cennym narzędziem jest unikatowy portal www.korytarze.pl – kompendium wiedzy zarówno dla specjalistów, jak i wszystkich zainteresowanych ochroną przyrody przy inwestycjach liniowych.